youtube twitter

Ναρκωτικά στο Αφγανιστάν

Τετάρτη, 07 Ιουλίου 2010

Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης προς το Συμβούλιο Άρθρο 117 του Κανονισμού

ΕΡ: Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών κατά των Ναρκωτικών και του Εγκλήματος (UNODC), το Αφγανιστάν, η πρώτη χώρα στον κόσμο σε παραγωγή οπίου, αποτελεί πλέον και τη βασικότερη παραγωγό κάνναβης. Υπολογίζεται ότι 10 000 με 24 000 εκτάρια κάνναβης, ιδιαίτερα υψηλής παραγωγικότητας, καλλιεργούνται κάθε χρόνο, καθιστώντας το Αφγανιστάν το μεγαλύτερο παραγωγό χασίς παγκοσμίως (1 500 με 3 500 τόνους το χρόνο). Παράλληλα, το Αφγανιστάν παρήγαγε 6 900 τόνους οπίου το 2009, δηλαδή περισσότερο από το 90 % της παγκόσμιας παραγωγής, αποτελώντας ουσιαστικά τον αποκλειστικό προμηθευτή του φονικότερου ναρκωτικού στον κόσμο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχουν βάσιμοι ισχυρισμοί ότι το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης των Ταλιμπάν και άλλων τρομοκρατικών ομάδων προέρχεται από την εμπορία ναρκωτικών.
Σύμφωνα με την έκθεση των Η.Ε., ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός, ότι περίπου 1 εκατομμύριο άνθρωποι στο Αφγανιστάν, το 8 % του πληθυσμού, είναι εξαρτημένοι από τα ναρκωτικά (διπλάσιο ποσοστό από τον παγκόσμιο μέσο όρο). Είναι χαρακτηριστικό ότι συγκριτικά με ανάλογη έκθεση προ πενταετίας, ο αριθμός των τακτικών χρηστών οπίου έχει αυξηθεί κατά 53 %, ενώ ο αντίστοιχος αριθμός χρηστών ηρωίνης κατά 140 %.
Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, ερωτάται το Συμβούλιο:
1. Σκοπεύει να αναλάβει πρόσθετες δράσεις για την καταπολέμηση των ναρκωτικών στο Αφγανιστάν, και κυρίως για την καταστολή των διαύλων προμήθειάς τους;
2. Συμφωνεί με τη θέση ότι, χωρίς οριστική διευθέτηση του μείζονος αυτού κοινωνικού προβλήματος, δεν πρόκειται ποτέ να αντιμετωπιστούν οι δυνάμεις των Ταλιμπάν, καθώς η παράνομη διακίνηση ναρκωτικών αποτελεί τη βασική πηγή χρηματοδότησης τους; Θεωρεί ότι θα έπρεπε να ξεκινήσει διάλογος για την εισαγωγή ρήτρας στην παροχή αναπτυξιακής βοήθειας εκ μέρους της ΕΕ που να συνδέεται με την υποχρέωση του Αφγανιστάν για καταπολέμηση της παραγωγής και εμπορίας ναρκωτικών ουσιών;
3. Ποιες πρωτοβουλίες προτίθεται να αναλάβει για τη μείωση του αριθμού των εξαρτημένων από τα ναρκωτικά αλλά και για την ιατρική τους περίθαλψη; Σκοπεύει να χρηματοδοτήσει προγράμματα για τη δημιουργία κέντρων απεξάρτησης στη χώρα, ιδιαίτερα στις επαρχίες όπου δεν υπάρχει πρόσβαση σε ιατρική περίθαλψη;

27 Οκτωβρίου 2010
Απάντηση
Το Συμβούλιο έχει πλήρη επίγνωση της κατάστασης που περιγράφει η αξιότιμη κυρία βουλευτής.
Συνολικά, την περίοδο 2007-2010 η ΕΕ διέθεσε χρηματοδοτική βοήθεια ύψους 610 εκατομμυρίων ευρώ στο Αφγανιστάν ενώ θα δεσμεύσει άλλα 600 εκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2011-2013. Η βοήθεια επικεντρώνεται σε τρεις βασικούς τομείς (ανάπτυξη της υπαίθρου, διακυβέρνηση και υγεία), καθώς και στην κοινωνική προστασία, την άρση των ναρκοπεδίων και την περιφερειακή συνεργασία. Μόνο με την παροχή βοήθειας σε ένα τόσο ευρύ φάσμα τομέων θα μπορέσει να περιοριστεί η εξάρτηση του Αφγανιστάν από την εμπορία ναρκωτικών, η οποία έχει εξαιρετικά αρνητικές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία.
Τα προγράμματα της ΕΕ επικεντρώνονται στις βόρειες και βορειανατολικές περιοχές της χώρας. Στις επαρχίες αυτές, οι οποίες είχαν πληγεί ιδιαίτερα στο παρελθόν από την παραγωγή οπίου, έχει καταγραφεί σημαντική μείωση της καλλιέργειας οπιούχου παπαρούνας χάρη στη βελτίωση της διακυβέρνησης και την πρόσβαση σε εναλλακτικές βιοποριστικές δραστηριότητες, σε συνδυασμό με την εκτεταμένη κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη.
Σήμερα βρίσκεται στο στάδιο της τελικής επεξεργασίας ενδιάμεση αξιολόγηση της στρατηγικής της ΕΕ για το Αφγανιστάν, στην οποία λαμβάνονται υπ' όψιν τα αποτελέσματα της διάσκεψης της Καμπούλ της 20ής Ιουλίου 2010 και η ιδιαίτερη έμφαση που δόθηκε κατά τη διάρκειά της στην ανάληψη της ευθύνης της αναπτυξιακής διαδικασίας από το ίδιο το Αφγανιστάν. Στο πλαίσιο της αναθεώρησης του σχετικού πολυετούς προγράμματος για την περίοδο 2011-2013, πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2009 στο Αφγανιστάν ευρεία διαβούλευση με τοπικές αρχές, την κοινωνία των πολιτών και αντιπροσώπους του κοινοβουλίου της χώρας, στην οποία συμμετείχαν επίσης κράτη μέλη και δωρητές. Κατά τη διαβούλευση, η δράση στους τομείς προτεραιότητας που έχουν επιλεγεί επιβεβαιώθηκε ως τρόπος καταπολέμησης της οικονομικής εξάρτησης του Αφγανιστάν από την εμπορία ναρκωτικών.
Επιπλέον, σήμερα βρίσκεται σε εξέλιξη η υλοποίηση έργου χρηματοδοτούμενου από την ΕΕ για την «καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας ναρκωτικών από και προς το Αφγανιστάν» (9,5 εκατομμύρια ευρώ από το Μέσο Σταθερότητας). Το έργο στοχεύει στην ανταλλαγή πληροφοριών για την εμπορία ναρκωτικών και πρόδρομων ουσιών ανάμεσα σε όλες τις χώρες του ΟΟΣ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας).
Η καταπολέμηση των ναρκωτικών αποτελεί βασική πτυχή της δράσης της ΕΕ στο Αφγανιστάν και την ευρύτερη περιοχή, όπως αναφέρει το σχέδιο δράσης για το Αφγανιστάν και το Πακιστάν, που ενέκρινε το Συμβούλιο στις 27 Οκτωβρίου 2009. Η περιφερειακή διάσταση αποτελεί κλειδί για τον έλεγχο της παράνομης εμπορίας. Η καταπολέμηση των ναρκωτικών βρίσκεται επίσης στην κορυφή της ατζέντας για τον πολιτικό διάλογο τόσο με το Αφγανιστάν όσο και με τις γειτονικές του χώρες. Η ΕΕ θα δώσει επίσης συνέχεια σε πρωτοβουλίες συνεργασίας για την καταπολέμηση της εμπορίας ναρκωτικών, στηρίζοντας, επί παραδείγματι, τις δραστηριότητες του UNODC και προσφέροντας τεχνική συνδρομή στις χώρες της περιοχής. Η ΕΕ στηρίζει τις χώρες της Κεντρικής Ασίας στην πάταξη της εμπορίας ναρκωτικών μέσω των ενωσιακών προγραμμάτων BOMCA (πρόγραμμα συνδρομής στη διαχείριση των συνόρων στην Κεντρική Ασία) και CADAP (πρόγραμμα δράσης για τα ναρκωτικά στην Κεντρική Ασία).
Το ευρωπαϊκό σύμφωνο για την καταπολέμηση της διεθνούς διακίνησης ναρκωτικών, το οποίο ενέκρινε το Συμβούλιο ΔΕΥ τον Ιούνιο του 2010, αποτελεί άλλη μία συνιστώσα της δέσμευσης της ΕΕ, διαιρείται δε σε τρία τμήματα:
πρώτον, λαθρεμπόριο κοκαΐνης μέσω της Δυτικής Αφρικής∙
δεύτερον, λαθρεμπόριο ηρωΐνης μέσω της οδού των Βαλκανίων∙
τρίτον, ανάκτηση των προϊόντων εγκλήματος.
Το σύμφωνο αντιπροσωπεύει δήλωση πολιτικής εκ μέρους των κρατών μελών της ΕΕ για συντονισμένη δράση εναντίον της διεθνούς διακίνησης ναρκωτικών και θα πρέπει να συντονίζει αποτελεσματικότερα τα μέσα που ήδη έχουν αναπτυχθεί, ιδίως δε κατά μήκος της οδού των Βαλκανίων.
Γενικότερα, εξίσου σημαντικές για την καταπολέμηση της παραγωγής και της εμπορίας ναρκωτικών είναι και οι προσπάθειες βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης και της διακυβέρνησης στο Αφγανιστάν. Η ανάπτυξη παραμένει η καλύτερη – εάν όχι η μόνη – βιώσιμη απάντηση στη διπλή απειλή των ναρκωτικών και των εξεγέρσεων. Μεγάλο μέρος της βοήθειας της ΕΕ στοχεύει στην ενίσχυση των θεσμών του Αφγανιστάν, ιδίως του τομέα του κράτους δικαίου, καθώς αποτελεί προϋπόθεση για να μπορέσει η χώρα να καταπολεμήσει την παραγωγή και την εμπορία ναρκωτικών.
Η βοήθεια της ΕΕ στον τομέα της υγείας στο Αφγανιστάν έχει επικεντρωθεί στη στήριξη της βασικής δέσμης υπηρεσιών υγείας (BPHS) και της βασικής δέσμης νοσοκομειακών υπηρεσιών (EPHS), που συμβάλλουν στην υποστήριξη της κοινής στρατηγικής που έχει χαράξει το Υπουργείο Δημόσιας Υγείας.
Για να αντιμετωπιστούν οι σύνθετες προκλήσεις της τοξικομανίας απαιτείται συνδυασμός μέτρων, όπως η αποτοξίνωση, μαζί με την παροχή κατάλληλης ψυχολογικής φροντίδας, ώστε να διασφαλίζεται η διάρκεια του αποτελέσματος της παρέμβασης. Η ΕΕ, ένας από τους τρεις βασικούς δωρητές στον τομέα της υγείας του Αφγανιστάν, είναι ο μόνος δωρητής που παρέχει βοήθεια στον τομέα της ψυχικής υγείας και έχει βοηθήσει στη διαμόρφωση κατάλληλων δομών στο Υπουργείο Δημόσιας Υγείας, σε συνεργασία με ΜΚΟ και μέσω χρηματοδότησης στοχοθετημένων ψυχιατρικών και ψυχοκοινωνικών παρεμβάσεων. Δεδομένου ότι η εξάρτηση από τα ναρκωτικά είναι και ζήτημα ψυχικής υγείας, η βοήθεια που παρέχει ΕΕ ενισχύει ήδη την ικανότητα του Αφγανιστάν να αντιμετωπίσει την τοξικομανία στο στρατηγικό επίπεδο, ενώ οι βαθύτερες αιτίες της εξάρτησης (τραύματα, φτώχεια, ανασφάλεια) μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο μέσω της βελτίωσης της ασφάλειας και της πρόσβασης στην κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη.