youtube twitter

"Ποιός δρόμος για την Ευρώπη; Κίνδυνοι, Προκλήσεις και Προοπτικές για το Ευρωπαϊκό Οικοδόμημα." Ομιλία σε εκδήλωση της Δημοκρατικής Αριστεράς

Παρασκευή, 17 Μαΐου 2013

Σημεία από την ομιλία της κυρίας Μαριέττας Γιαννάκου, Επικεφαλής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην εκδήλωση της Δημοκρατικής Αριστεράς «Ποιός δρόμος για την Ευρώπη; Κίνδυνοι, Προκλήσεις και Προοπτικές για το Ευρωπαϊκό Οικοδόμημα».

 

Στην ιστορία της ευρωπαϊκής ενοποίησης ήδη από τη δεκαετία του 1960 αρκετά συχνά επανήλθαν οι εκτιμήσεις περί κρίσης του εγχειρήματος, ενώ αρκετοί έσπευσαν να προεξοφλήσουν το αδιέξοδο, τη διάλυση και το οριστικό τέλος. Ευτυχώς κανένα από τα δυσμενή σενάρια αυτά δεν επαληθεύτηκε, γιατί συχνά οι παρατηρητές αυτοί ήθελαν να τραβήξουν την προσοχή με μία εντυπωσιακή εκτίμηση. Ακόμη, δεν κατανόησαν εις βάθος τη λειτουργία της Κοινότητας και αργότερα της Ένωσης, καθώς και την ικανότητα και βούληση των οργάνων της ΕΕ και των μεμονωμένων κυβερνήσεων να αποφεύγουν το τέλμα και να χαράσσουν νέους στόχους για την εμβάθυνση της συνεργασίας κρατών και λαών.

Ωστόσο, η μη-εκπλήρωση των δυσμενών σεναρίων κατά το παρελθόν, δεν αναιρεί τη σημασία επιχειρημάτων που επισημαίνουν τους κινδύνους, ούτε προδικάζει ότι η ευρωπαϊκή ενοποίηση αποτελεί μία διαδικασία που βρίσκεται στον αυτόματο πιλότο, δίχως να επηρεάζεται από τα σοβαρά προβλήματα, τα οποία προκύπτουν κατά καιρούς.

Η κρίση χρέους ορισμένων κρατών-μελών, η ύφεση που πλήττει την Ευρώπη και οι παρενέργειες για την ευρωζώνη προκαλούν πράγματι μία μείζονος σημασίας, αλλά και πρωτοφανούς διάστασης, κρίση. Η έκβασή της παραμένει ακόμη αβέβαιη. Για να την αντιμετωπίσουμε θα απαιτηθούν σοβαροί χειρισμοί, διπλωματική ευελιξία και στέρεα θεσμικά βήματα.

Οι θεσμικές αλλαγές που ήδη ολοκληρώθηκαν, αλλά και εκείνες που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη είναι στη σωστή κατεύθυνση. Η συγκρότηση του EFSF και ο διάδοχος μηχανισμός ESM αποτελούν ευέλικτα εργαλεία για τη στήριξη των δοκιμαζόμενων κρατών και οικονομιών. Αποδεικνύουν την ικανότητα της ΕΕ να επιδείξει αντανακλαστικά και να διαμορφώσει τις προϋποθέσεις για την επίδειξη έμπρακτης αλληλεγγύης.

Παρά τις προϋποθέσεις αυτές, η χώρα μας κινδύνευσε να απωλέσει και τις τελευταίες ευκαιρίες και να οδηγηθεί σε μία άτακτη οπισθοδρόμηση και μία πορεία στα όρια της χρεοκοπίας. Ωστόσο, η πλειοψηφία των εκλογέων στις εκλογές το 2012 επέδειξαν αίσθημα ευθύνης σε κόντρα των Σειρήνων του λαϊκισμού, της απαξίωσης και του πολιτικού φανατισμού. Ταυτόχρονα, τα κόμματα, παρά τα όσα τους καταλογίζουν, απέδειξαν ότι μπορούν να κάνουν πράξη τη συνεννόηση, να συναρθρώσουν προγράμματα και στόχους όταν αυτό απαιτεί το μείζον εθνικό συμφέρον. Τα αποτελέσματα είναι ήδη ορατά, καταφέραμε να μεταστρέψουμε στην πράξη την χώρα και με αποφασιστικά και σταθερά βήματα να αποκαταστήσουμε θεμελιώδεις προϋποθέσεις, όπως η συνεννόηση με τις κυβερνήσεις της Ευρώπης και τα όργανα της ΕΕ, η προώθηση των μεταρρυθμίσεων και η εμπιστοσύνη των εταίρων ότι διαχειριζόμαστε την κατάσταση με υπεύθυνο τρόπο και επιδιώκοντας σαφείς στόχους στο πλαίσιο όσων έχουν συμφωνηθεί.

Βεβαίως, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπήρξαν προβλήματα στη λειτουργία της κυβέρνησης ή καθυστερήσεις στην εκπλήρωση βασικών στόχων. Λαμβάνοντας, όμως, υπόψη την κρισιμότητα της κατάστασης και την έλλειψη προηγούμενης εμπειρίας σε κυβερνήσεις συνεργασίας, θεωρώ ότι ο απολογισμός είναι θετικός και πρέπει να επιτείνουμε την προσπάθεια.

Πρέπει να ακολουθήσουμε την οδό της δημοσιονομικής αρετής, της βιώσιμης ανάπτυξης, να διορθώσουμε τα λάθη πολιτικής του παρελθόντος, να διασφαλίσουμε τους αναντικατάστατους πόρους και το ανθρώπινο κεφάλαιο και να ανατάξουμε τις μηχανές της ευρωπαϊκής οικονομίας μέσω της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας.

Επίσης, πρέπει να διασφαλίσουμε την πολιτική σταθερότητα, δίχως να προσφύγουμε σε περιττές πολιτικές αναμετρήσεις. Βεβαίως, οι επόμενες εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 2014 μας προσφέρουν την ευκαιρία για νέες ιδέες σχετικά με την ευρωπαϊκή ενοποίηση, νέες αφετηρίες για πολιτική συνεργασία και ισχυρές συμμαχίες για την προάσπιση των κοινών συμφερόντων των λαών της Ευρώπης. Ένας τρόπος για να ενισχύσουμε την αντιπροσώπευση των πολιτών, για να τους φέρουμε εγγύτερα προς τα κέντρα λήψης αποφάσεων είναι να δώσουμε έμφαση στην ευρωπαϊκή διάσταση της πολιτικής. Η πολυπλοκότητα της λήψης αποφάσεων στην ΕΕ, αλλά και η επείγουσα ανάγκη αναμόρφωσης του συστήματος οικονομικής διακυβέρνησης, καθιστά αναγκαία την ενίσχυση της αντιπροσωπευτικής λειτουργίας μέσω της θεσμικής κατοχύρωσης των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων, τα οποία μπορούν να εισφέρουν αναντικατάστατη κοινωνική νομιμοποίηση και δυνατότητες συμμετοχής στους πολίτες της ΕΕ.

Η ανάπτυξη των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων αποτελεί κύριο στοιχείο της δημοκρατικής ζωής μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με τη Συνθήκη της Λισαβόνας (άρθρο 10, παρ. 4), «τα πολιτικά κόμματα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, συμβάλλουν στην διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής συνείδησης και στην έκφραση της βούλησης των πολιτών της Ένωσης».

Είχα την τιμή να μου αναθέσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την εκπόνηση της έκθεσης για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα. Η έκθεση μου, προβλέπει την αναδιαμόρφωση της λειτουργίας των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και των άμεσα συνδεδεμένων με αυτά πολιτικών τους ιδρυμάτων. Έχει ως σκοπό αφενός, να διευκολύνει την εσωτερική λειτουργία των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και αφετέρου, να κινητοποιήσει το ενδιαφέρον των Ευρωπαίων πολιτών προς την κατεύθυνση της πρακτικής και άμεσης συμμετοχής των πολιτών σε αυτά.

Τελικός σκοπός μας είναι η αμεσότερη, μεγαλύτερη και περισσότερη έκφραση των πολιτών στο δημόσιο βίο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ασφαλώς, δεν πρόκειται για μία προσπάθεια υποβάθμισης των εθνικών κομμάτων, αλλά αντιθέτως για μία προσπάθεια ενσωμάτωσής τους στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι.

Ο Κανονισμός αποδίδει νομικό status σύμφωνα με το ευρωπαϊκό δίκαιο σε ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα, που αναγνωρίζονται και από τις εθνικές έννομες τάξεις, υπό την προϋπόθεση ότι εκπροσωπούνται στο ένα τέταρτο των κρατών μελών από βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή από βουλευτές των εθνικών Κοινοβουλίων ή των περιφερειακών Κοινοβουλίων ή περιφερειακών συνελεύσεων, εφόσον αυτές έχουν νομοθετικές αρμοδιότητες. Εναλλακτικά, ένα ευρωπαϊκό κόμμα πρέπει να έχει λάβει τουλάχιστον στο ένα τέταρτο των κρατών μελών στα οποία εκπροσωπείται τουλάχιστον τρία τοις εκατό (3%) των ψήφων σε καθένα από τα εν λόγω κράτη μέλη στις τελευταίες εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Ακόμη, σημαντική είναι η μέριμνα για τη διαφάνεια της χρηματοδότησης των κομμάτων με τη δημοσιοποίηση κάθε δωρεάς που υπερβαίνει τα 1.000 ευρώ, καθώς και η δέσμευση για τη χρήση της χρηματοδότησης από πόρους της ΕΕ αποκλειστικά για ζητήματα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, και όχι για εθνικού ενδιαφέροντος καμπάνιες.

Το νέο νομικό πλαίσιο αποδίδει μεγάλη βαρύτητα στη δέσμευση των κομμάτων στις δημοκρατικές αρχές. Τα κόμματα και τα πολιτικά τους ιδρύματα εγγράφονται στο Registry του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πληρούν όλα τα κριτήρια και τις προϋποθέσεις εγγραφής τους.

Εισερχόμεθα, λοιπόν, σε ένα προεκλογικό έτος, καθώς τον Μάιο 2014 θα διεξαχθούν οι εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Δυστυχώς, σε όλη την Ευρώπη κερδίζει έδαφος ο ευρω-σκεπτικισμός και, ακόμη χειρότερα, οι ακραίες ιδεολογίες με αντι-συστημικές, αντι-ευρωπαϊκές, μισαλλόδοξες και τελικά αντι-δημοκρατικές απόψεις. Πρέπει, λοιπόν, όσοι πιστεύουμε ακράδαντα στο ισχυρό κεκτημένο πολιτικής συνεργασίας και ειρήνης που κτίσαμε όλες τις προηγούμενες δεκαετίες στην Ευρώπη, να σταθούμε σε ευρωπαϊκό επίπεδο υπέρμαχοι των αξιών και των ιδανικών της δημοκρατίας. Σε μία συγκυρία κρίσης δεν πρέπει να επιτρέψουμε σε ακραίες φωνές να καταλάβουν έδρες στο αντιπροσωπευτικό όργανο των Ευρωπαίων πολιτών, γιατί αυτό θα οδηγήσει σε μία πολιτική οπισθοδρόμηση. Αυτό παρατηρούμε σε όσα εθνικά κοινοβούλια έχουν αναδειχθεί τέτοιες δυνάμεις.

Οι επικείμενες ευρω-εκλογές το 2014 προσφέρουν μία άριστη δυνατότητα στους Ευρωπαίους πολίτες να εκφράσουν τη γνώμη τους και τις ανησυχίες τους, τις προτάσεις και τις λύσεις για μία Ευρώπη με ακόμη ισχυρότερη πολιτική συνεργασία, αυξημένη αντιπροσωπευτικότητα, διαφάνεια και λογοδοσία στη λήψη αποφάσεων, καθώς και αποτελεσματικότερες πολιτικές που εξυπηρετούν τα κοινά μας συμφέροντα και δίνουν προτεραιότητα στην ευημερία των ασθενέστερων κρατών και των πλέον ευπαθών ομάδων των λαών της Ευρώπης. Για όλους αυτούς τους σκοπούς, τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα μπορούν να διαδραματίσουν έναν αναντικατάστατο και εξαιρετικά χρήσιμο πολιτικό ρόλο.

Τις ώρες αυτές Ευρώπη και Ελλάδα βρίσκονται σε μία κατάσταση σχοινοβασίας μεταξύ της καταστρεπτικής κρίσης και της ανάκτησης της ανάπτυξης και της ευημερίας. Δεν πρέπει να παρασυρθούμε από τις άναρθρες κραυγές, αλλά να δώσουμε όλες μας τις δυνάμεις για να φθάσουμε στο δεύτερο στόχο. Ωστόσο, αυτό δεν μπορεί να γίνει με μία δογματική αντίληψη για τις πολιτικές εξυγίανσης.

Θεωρώ ότι η ΕΕ και η Ελλάδα θα επανακάμψουν μέσω της ανάπτυξης της οικονομικής διακυβέρνησης, δηλαδή των θεσμών και των κανόνων για την πρόληψη συνεπειών που προκύπτουν από την ανεξέλεγκτη λειτουργία των αγορών και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Είναι αυτονόητη ανάγκη η προσήλωση σε ορισμένους κοινούς στόχους και κανόνες για τις οικονομικές πολιτικές με ισχυρό ρόλο των κοινοτικών και διακυβερνητικών οργάνων.

Πιο συγκεκριμένα πρέπει διαρκώς να επαναφέρουμε το ζήτημα της σύζευξης των στόχων της δημοσιονομικής εξυγίανσης με την ανάκτηση των συνθηκών οικονομικής ανάπτυξης. Οι ισοσκελισμένοι προϋπολογισμοί και η μείωση του χρέους δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά μέσα. Μεγάλη έμφαση πρέπει να δώσουμε στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της παραγωγικότητας.

Είμαι πεπεισμένη ότι η Ελλάδα θα τα καταφέρει να ανακάμψει και να επαναφέρει υψηλά επίπεδα ευημερίας για τους πολίτες της. Αυτό δεν θα μπορούσε να συμβεί δίχως την αρωγή της υπόλοιπης Ευρώπης. Ταυτόχρονα, ως Ευρωπαίοι με το δικό μας παράδειγμα και τη συμβολή μας επιδιώκουμε την εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ενοποίησης, τη διασφάλιση του κεκτημένου και την αρμονική πρόοδο και ανάπτυξη των κρατών και των λαών όλης της Ευρώπης.

Θέλω να ευχαριστήσω θερμά τον Πρόεδρο κ. Κουβέλη και τα στελέχη της ΔΗΜΑΡ για την ευγενική πρόσκληση να συμμετάσχω στην εκδήλωση για την Ευρώπη. Επιβεβαιώνει και αυτή η εκδήλωση τη δυνατότητα να συζητήσουμε, παρά τις διαφορές μας, ανοικτά και απροκατάληπτα τις προοπτικές για την ευρωπαϊκή ενοποίηση. Είναι σημαντικό να αναπτύξουμε εναλλακτικά πολιτικά σχέδια και στόχους για το μέλλον του ενωσιακού εγχειρήματος προς τους πολίτες και να αναζητήσουμε την κοινή συνισταμένη. Αυτό, άλλωστε, κάνουμε καθημερινά και στο ευρωπαϊκό κοινοβούλιο στη συζήτηση μεταξύ των πολιτικών ομάδων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.