youtube twitter

Χρειαζόμαστε επειγόντως σημάδια ανάκαμψης

Κυριακή, 14 Απριλίου 2013

[ Πατήστε εδώ για να διαβάσετε το κείμενο της κυρίας Μ. Γιαννάκου, όπως δημοσιεύτηκε στον "Αγγελιοφόρο της Κυριακής" της 14ης Απριλίου 2013 ]

1) Κυρία Γιαννάκου, δεν ξέρω αν εντοπίζεται στις Βρυξέλλες και το Στρασβούργο, πάντως στην Ελλάδα, μετά και το «κούρεμα» των καταθέσεων στις Κυπριακές Τράπεζες κερδίζουν όλο και περισσότερο έδαφος δύο αντιλήψεις, ότι η Γερμανία δρα ως επίδοξος «κατακτητής» της Ευρωπαϊκής Ενωσης, όπως και ότι έχει αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση για τη διάλυση της Ευρωζώνης. Τι λέτε;


Δεν πρόκειται για σοβαρές απόψεις. Η ευρωπαϊκή ενοποίηση έχει διέλθει ανάλογων κρίσεων σε προηγούμενες ιστορικές περιόδους και πολλοί έκριναν και τότε ότι βαίνει προς διάλυση. Η πραγματικότητα τους διέψευσε. Βεβαίως, αυτό που αμφισβητείται σήμερα δεν είναι απλώς η λειτουργία των θεσμών, αλλά πρωτίστως η ικανότητά τους να εκπληρώσουν το μείζον, δηλαδή την ευημερία στους πολίτες των κρατών-μελών. Τα προβλήματα είναι αρκετά σύνθετα με την κρίση της ευρωζώνης. Εκτιμώ ότι η ίδια η Γερμανία, παρά τα πλεονάσματα που έχει σωρεύσει, κατανοεί ότι η ανάπτυξή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την επιβίωση της ευρωζώνης. Το μεγαλύτερο πρόβλημα κατά τη γνώμη μου είναι η εξισορρόπηση της διπλωματικής και οικονομικής ισχύος, γιατί αυτό υπήρξε εξαρχής μία ουσιώδης προϋπόθεση για την πολιτική συνεργασία. Η Γαλλία προχωρά με αργό βηματισμό στην ανάκτηση της θέσης της, η Ιταλία κλυδωνίζεται από την οικονομική κατάσταση και την ακυβερνησία και η Βρετανία λαμβάνει ακόμη μεγαλύτερες αποστάσεις από τα τεκταινόμενα. Τα προβλήματα, όμως, προκαλούν άμεσους κινδύνους και πρέπει επειγόντως να ανακτήσουμε το πνεύμα συνεργασίας που καθοδήγησε στο παρελθόν τις μεγάλες κατακτήσεις της ενοποίησης, δίχως να αφήνουμε χώρο σε ομφαλοσκοπικές και εθνοκεντρικές αντιλήψεις.

2) Θεωρείτε ότι το ευρώ μπορεί να παραμείνει ισχυρό, όταν η μόνη κατεύθυνση που υπάρχει είναι ο δημοσιονομικός περιορισμός με αόριστες αναφορές στην ανάπτυξη;

Σε ό,τι αφορά στη χώρα μας, είναι σαφές ότι τα περιθώρια μέτρων δημοσιονομικού περιορισμού έχουν προ πολλού εξαντληθεί. Έχουμε απωλέσει περίπου 25% του ΑΕΠ από την αρχή της κρίσης και το μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού βιώνει μία πρωτόγνωρη κατάσταση οικονομικής δυσπραγίας, ενώ πολλοί συμπολίτες περνούν σε κατάσταση φτώχειας λόγω και της ανεργίας ρεκόρ. Πρέπει να δούμε με μεγαλύτερη προσοχή σε ευρωπαϊκή κλίμακα ποιοι θα είναι οι καταλύτες της ανάπτυξης για να ενεργοποιηθούν άμεσα. Ήδη χώρες όπως η Ολλανδία αντιμετωπίζουν πλέον τα σημάδια της ύφεσης. Νομίζω ότι, παρά τα βήματα που έχουν γίνει ορθώς στην κατεύθυνση της δημοσιονομικής εξυγίανσης, πρέπει να συμπληρωθούν από μία ισχυρή βούληση προώθησης των επενδύσεων και αναζωπύρωσης της ζήτησης.

3) Σας προβληματίζει το ενδεχόμενο αν όχι μιας κοινωνικής έκρηξης, ενός ξεσπάσματος των πολιτών στην Ελλάδα και άλλα κράτη που έχουν μπει στη μέγγενη των μνημονίων;

Θέλω να επισημάνω ότι η στάση του ελληνικού λαού είναι αξιέπαινη και νομίζω ότι προσλαμβάνει ιστορικού χαρακτήρα διαστάσεις. Δεδομένης της δραματικής μείωσης του βιοτικού επιπέδου, αλλά και επιδείνωσης της κοινωνικής κατάστασης, το μεγαλύτερο τμήμα των πολιτών αντιμετωπίζει την κατάσταση με υπομονή και καρτερικότητα. Ασφαλώς, έχει συσσωρευθεί μεγάλη κοινωνική πίεση και όλες οι πολιτικές δυνάμεις και οι κοινωνικοί φορείς πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί να μην προσφέρουν τη θρυαλλίδα που ενδεχομένως θα μας οδηγούσε σε επικίνδυνες ατραπούς. Εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε τον κίνδυνο των άκρων και η προσοχή μας πρέπει να εστιασθεί στην περιθωριοποίησή τους. Είναι διάχυτη η προσδοκία για μία καλύτερη κοινωνία και ένα καλύτερο κράτος και πρέπει να ανταποκριθούμε εμπράκτως σε αυτές τις ευνοϊκές συνθήκες.

4) Υπό τις παρούσες συνθήκες είναι εφικτή η αναζήτηση από την ελληνική κυβέρνηση συμμαχιών με άλλες χώρες, ενδεχομένως του νότου, ώστε να διαμορφωθεί ένα μέτωπο επαναπροδιορισμού των ευρωπαϊκών προσανατολισμών;

Δεν είναι σκόπιμο να εμπλακούμε σε μία λογική πόλωσης και μετώπων, γιατί προέχει η συνεργασία με όλα τα κράτη και τις κυβερνήσεις. Όπως γνωρίζετε, οι πολιτικές εξελίξεις έχουν το δικό τους ρόλο. Υπήρξε ευτυχής εξέλιξη ότι η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ελλάδα διατήρησαν την κυβερνητική σταθερότητα και σήμερα μπορούν να διαπραγματεύονται με τους εταίρους, να λαμβάνουν αποφάσεις και να διασφαλίζεται η εφαρμογή τους. Τα προβλήματα, όμως, δεν είναι ταυτόσημα, αλλά απαιτούν διαφορετικές λύσεις για κάθε χώρα. Από την άλλη πλευρά, ήδη από τη δεκαετία του 1980 ήταν γνωστό ότι τα πλουσιότερα κράτη έπρεπε να μεριμνήσουν για τη σύγκλιση των νότιων κρατών, τα οποία για πολύ συγκεκριμένους ιστορικούς και πολιτικούς λόγους υστερούσαν στους δείκτες ανάπτυξης. Την ίδια λογική πρέπει και σήμερα να προωθήσουμε, γιατί αυτό εξυπηρετεί και την ομαλή λειτουργία της ευρωπαϊκής οικονομίας.

5) Σας ικανοποιεί ο τρόπος που χειρίζεται η ελληνική κυβέρνηση, τα θέματα;

Βεβαίως και με ικανοποιεί, όπως φαίνεται ότι ικανοποιεί και μεγάλο τμήμα των πολιτών. Δεν μπορεί κανείς να αμφισβητήσει ότι καθημερινά γίνεται αγώνας για την επίλυση προβλημάτων που είχαν συσσωρευθεί επί δεκαετίες. Μία σημαντική εξέλιξη είναι ότι κατοχυρώσαμε υψηλότερες εισροές κοινοτικών πόρων, ενώ ο κοινοτικός προϋπολογισμός συνολικά μειώθηκε. Είναι εξαιρετική επιτυχία τα 14,5 δις ευρώ που μας αναλογούν από το νέο ΕΣΠΑ, όπως επίσης τα 1,8 δις για αγροτική ανάπτυξη, αλλά και τα 2 δις που θα προκύψουν ως αντιστάθμισμα λόγω της κατακόρυφης μείωσης του ΑΕΠ της χώρας. Σε μία χώρα που μαστίζεται από την πολύχρονη βαθιά ύφεση, πρωτόγνωρα επίπεδα ανεργίας και διεύρυνση των στρωμάτων της κοινωνίας που διαβιούν στα όρια ή κάτω από τα όρια της φτώχειας, η κυβέρνηση διεκδίκησε με επιχειρήματα και διασφάλισε ένα μεγάλο πακέτο οικονομικών πόρων. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι παρατηρούνται και αργοπορίες σε ορισμένα ζητήματα, αλλά ισχύει ότι συνολικά η κυβέρνηση δίνει καθημερινά αγώνα για τον καλύτερο συντονισμό και την αποτελεσματικότητα του έργου της.

6) Πάντως η τρόϊκα μετά και τον έλεγχο που διενήργησε πριν από μερικές μέρες, φάνηκε να την βρίσκει μεταξεσταστέα (την κυβέρνηση) στο μείζον ζήτημα των απαιτούμενων μεταρρυθμίσεων...

Η καθυστέρηση δεν αφορά στις μεταρρυθμίσεις γενικώς. Στο οικονομικό πεδίο οι αλλαγές είναι ταχύτατες και αποτελεσματικές, όπως η προώθηση των αποκρατικοποιήσεων, η εδραίωση του ανταγωνισμού και η προσέλκυση επενδύσεων. Από την άλλη πλευρά, η μεταρρύθμιση του κράτους, δηλαδή των θεσμών και της λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης, προσκρούει σε μία σειρά προβλημάτων. Αυτά πρέπει να επιλυθούν ταχύτατα, γιατί το κράτος πρέπει να σταθεί αρωγός, και όχι το εμπόδιο, για την ανάταξη της οικονομίας. Τα προβλήματα αυτά είναι θεσμικά, και όχι προσωπικά ή πολιτικά. Χρειάζεται, όμως, βούληση, αλλά και γνώση, προκειμένου να αξιοποιήσουμε πλήρως το δυναμικό των δημοσίων λειτουργών προφανώς βάση πραγματικής αξιολόγησης και σύμφωνα με τις δεξιότητες και τις ικανότητες του καθενός. Όλοι γνωρίζουμε ότι υπάρχουν χώρες που έχουν σημειώσει επιτυχίες στο διοικητικό σύστημα του κράτους τους. Μπορούμε και πρέπει να μεταφέρουμε καλές πρακτικές και στη χώρα μας.

7) Θα ήθελα να σας ρωτήσω και το εξής: Μας λένε ότι τα πρώτα σημάδια ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας θα φανούν στα τέλη του 2013, αφού έχουν προηγουμένως προβλεφθεί από τους κυβερνώντες πολλές, δυστυχώς προγενέστερες ημερομηνίες. Το ζητούμενο όμως είναι αν και πότε θα καταφέρουμε να βγούμε από το τούνελ της κρίσης, όταν όλα δείχνουν ότι τώρα ανοίγει ο κύκλος μιας νέας ευρωπαϊκής κρίσης.

Υπάρχουν αρκετές ενδείξεις ότι αυτό πράγματι μπορεί να συμβεί εντός του 2013. Προσωπικά τις ασπάζομαι, αν και γνωρίζω ότι έκτακτα και απρόβλεπτα γεγονότα μπορούν να λειτουργήσουν ανασταλτικά. Σε κάθε περίπτωση, η οικονομία της χώρας πρέπει επειγόντως να δώσει σημεία ανάκαμψης, γιατί δεν θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε διαφορετικά τα μεγάλα κοινωνικά προβλήματα που προκαλεί η ύφεση και η ανεργία και να παρέχουμε κοινωνική προστασία σε όσους πραγματικά τη χρειάζονται.

8) Η δυσμενής οικονομική θέση της Ελλάδας την κάνει πιο ευάλωτη σε πιέσεις για τα ανοιχτά εθνικά θέματα, όπως πρόσφατα στο θέμα της ονομασίας της FYROM;

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Ελλάδα δίνει μεγάλη μάχη για το δημόσιο χρέος και την εξασφάλιση της δανειοδότησής της. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχουμε παραιτηθεί από τα κυριαρχικά μας δικαιώματα και τα εθνικά συμφέροντά μας. Το ζήτημα της FYROM είναι γνωστό γιατί χρονίζει και αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η άλλη πλευρά επιμένει σε μία μονόπλευρη και μαξιμαλιστική στρατηγική μη δυνάμενη να προσέλθει σε ένα σοβαρό διάλογο με αμοιβαία κατανόηση που δεν προσβάλει τα συμφέροντα της άλλης πλευράς.