youtube twitter

Πραγματική ευρωπαϊκή προοπτική για την Τουρκία δεν υφίσταται - Συνέντευξη στην F&M Voice

Παρασκευή, 25 Σεπτεμβρίου 2020

Η Μ.Γιαννάκου παραχώρησε συνέντευξη στον Ανδρέα Μαραθιά, που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Finance & Market Voice της 24ης Σεπτεμβρίου 2020. Ακολουθεί το κείμενο της συνέντευξης

 

- Θεωρείτε ότι στην παρούσα συγκυρία και με δεδομένη εδώ και χρόνια προκλητική στάση της Τουρκίας στο Αιγαίο και στην Αν. Μεσόγειο η έναρξη διερευνητικών επαφών και ο διάλογος μπορεί να έχουν κάποιο αποτέλεσμα και προς ποια κατεύθυνση; Και κάτω από ποιους όρους και προϋποθέσεις;

Ο διάλογος δεν μπορεί παρά να είναι η μόνη η επιλογή επίλυσης διμερών διαφορών. Αυτό πράττουμε στην Ευρώπη στη μεταπολεμική εποχή, γιατί αυτό προάγει τα υπέρτατα αγαθά της ειρήνης και της αμοιβαίως επωφελούς συνεργασίας. Δυστυχώς, η Ελλάδα αντιμετωπίζει μία υπερφίαλη και ιστορικά ανεκδιήγητη επιδίωξη κυριαρχίας στην Ανατολική Μεσόγειο από την πλευρά της Τουρκίας. Η επιχειρησιακή και διπλωματική δεινότητα της χώρας μας φαίνεται ότι οδηγεί σε μία αναδίπλωση της Τουρκίας. Η απειλή και μόνον των κυρώσεων της ΕΕ, αλλά και τα πενιχρά ερείσματα των ενεργειών τους στο διεθνές δίκαιο οδήγησε στην απομόνωση της τουρκικής πλευράς. Δεν πρέπει να εφησυχάζουμε. Απέναντί μας έχουμε μία αναθεωρητική δύναμη και ένα προσωπο-κεντρικό, δεσποτικό καθεστώς επί του οποίου δεν ασκούνται σοβαρά θεσμικά και δημοκρατικά αντίβαρα. Η Ελλάδα αποκρούει οποιαδήποτε ενέργεια θίγει τα κατοχυρωμένα κυριαρχικά δικαιώματά της, και ταυτόχρονα προσδιορίζει τα μόνα υπαρκτά ζητήματα συζήτησης. Δεν πρόκειται ουδέποτε να υποχρεωθεί, όπως ο Ερντογάν κακώς νομίζει, σε μία συνολική ανακατανομή ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο. Άλλωστε, η μόνη πραγματική δύναμη στην περιοχή είναι η Ευρώπη μέσω των στρατηγικών συμφερόντων και της ισχύος των ευρωπαϊκών κρατών.

- Η ΕΕ πρέπει να επιβάλει κυρώσεις στην Τουρκία ή πρέπει να μείνει ανοιχτή μια ευρωπαϊκή προοπτική για την Τουρκία.

Ας είμαστε ειλικρινείς. Πραγματική ευρωπαϊκή προοπτική για την Τουρκία δεν υφίσταται, γιατί αυτή υπονομεύτηκε από το καθεστώς Ερντογάν. Η Τουρκία από την άποψη του κράτους δικαίου, των δημοκρατικών εγγυήσεων, της οικονομίας, αλλά και των απειλών κατά κρατών-μελών δεν μπορεί υπό οποιαδήποτε έννοια να συμβαδίσει με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Θεωρώ ότι η απειλή των κυρώσεων είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό εργαλείο κατά των επιδιώξεων κυριαρχίας. Για το λόγο αυτό, θα πρέπει το προσεχές Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να κατοχυρώσει την αυτόματη ενεργοποίησή τους εάν τυχόν η Τουρκία επιμείνει στον τυχοδιωκτισμό της. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να διατηρήσουμε ζωντανό το διάλογο, γιατί η Τουρκία είναι κάτι παραπάνω από το σημερινό καθεστώς. Δεν θα πρέπει να αποκλείσουμε θετικές εξελίξεις στην τουρκική κοινωνία και πολιτική μεσο-πρόθεσμα.

- Με αφορμή και την πανδημία και τις επιπτώσεις στο οικονομικό επίπεδο, η ΕΕ μπορεί τελικά να εξασφαλίσει το ευ ζην στους ανθρώπους;

Απέναντι σε όλες εκείνες τις πλευρές οι οποίες κατά καιρούς εξαπολύουν ανυπόστατη κριτική κατά της ΕΕ, είναι εξαιρετικά διδακτικές οι εξελίξεις εντός του 2020. Η ΕΕ κατόρθωσε να διαμορφώσει ένα τεράστιο και αναντικατάστατο πρόγραμμα υπέρβασης της δραματικής ύφεσης (το Next Generation EU) η οποία προκλήθηκε από την πανδημία. Είναι ξεκάθαρο ότι το κόστος της μη-Ευρώπης είναι εξαιρετικά υψηλό, ακόμη και για χώρες με κραταιή οικονομία. Ο παγκόσμιος ανταγωνισμός είναι αδυσώπητος και τα κράτη-μέλη εξασφαλίζουν πρόσβαση και προστασία στην Ενιαία Αγορά και εν γένει ωφελούνται από τον συντονισμό των οικονομικών και άλλων πολιτικών, οι οποίες έχουν πραγματική επίδραση στο βιοτικό επίπεδο των Ευρωπαίων, το οποίο διαρκώς βελτιώνεται κατά τις τελευταίες δεκαετίες.

- Είστε ικανοποιημένη από την διαχείριση της υγειονομικής κρίσης από την κυβέρνηση, ιδίως με την άρση του lockdown;

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η κυβέρνηση έκανε επιτυχή διαχείριση της πανδημίας. Ας συλλογιστούμε πόσες χιλιάδες ζωές θα είχαν χαθεί εάν τυχόν υποπίπταμε στα λάθη άλλων κρατών. Αυτό που δεν είναι εφικτό είναι η εξάλειψη του κινδύνου κατά το προσεχές διάστημα. Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να είμαστε εξαιρετικά προσεκτικοί κάθε ημέρα, να συμμορφωνόμαστε απολύτως προς τις οδηγίες των αρμόδιων οργάνων της Πολιτείας. Η κυβέρνηση απέδωσε τη δέουσα προσοχή στις εισηγήσεις της επιστημονικής κοινότητας, η οποία είναι πολύ υψηλού επιπέδου κατά γενική ομολογία.

- Το σχέδιο Πισσσαρίδη, με μεταρρυθμίσεις και στα εργασιακά και στο ασφαλιστικό, που μπορεί να σημάνουν τα τύμπανα του πολέμου κατά τον πρωθυπουργό, αποτελεί απάντηση στην πολυετή και πολύπλευρη κρίση ετών που κρατά καθηλωμένη τη χώρα μας;

Το σχέδιο Πισσαρίδη συμπυκνώνει προτάσεις οι οποίες έχουν διατυπωθεί στο δημόσιο διάλογο και τη βιβλιογραφία από επιφανείς οικονομολόγους. Οι οποίες, όμως, δεν έτυχαν της συστηματικής προσοχής, και κυρίως της εφαρμογής, από την πλευρά των κυβερνήσεων. Η Ελλάδα δεν έχει πλέον κανένα περιθώριο ολιγωρίας. Βρισκόμαστε ήδη σε δεινή θέση έπειτα από την πρωτόγνωρη απώλεια ΑΕΠ κατά τη δεκαετία της κρίσης, ενώ η ύφεση το 2020 θα επιτείνει τις δυσμενείς εξελίξεις. Το μοναδικό πολιτικό κόστος το οποίο πρέπει να αντιληφθεί η κυβέρνηση είναι αυτό το οποίο συνδέεται με την ατολμία και την απραξία, συνθήκες οι οποίες θα υπονομεύσουν την ευημερία των πολιτών και την προοπτική των νέων γενεών. Είμαι βέβαιη ότι η κυβέρνηση, παρά τις αντίξοες εξελίξεις, θα πράξει το μεταρρυθμιστικό καθήκον της. Η μεγάλη πλειονότητα των πολιτών πλέον δεν παρασύρονται από τη χίμαιρα αστήρικτων και παραπλανητικών σχεδίων ανάπτυξης τα οποία στο παρελθόν προβλήθηκαν με έντονη δημαγωγική χροιά.

- Μετά την έντονη συζήτηση για το άνοιγμα των σχολείων και τις μάσκες, ως πρώην υπουργός Παιδείας θεωρείτε ότι όλα έγιναν σωστά; Γιατί το σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας θεωρεί ότι το εκπαιδευτικό μας σύστημα δεν είχε προετοιμαστεί σωστά, ώστε να υποδεχθεί τους μαθητές;

Το πρόβλημα είναι ευρωπαϊκό και διεθνές. Έπειτα από το αναγκαίο κλείσιμο των σχολικών μονάδων την άνοιξη συνειδητοποιήθηκε ότι αυτό επιφέρει σοβαρές παρενέργειες στις επιδόσεις των μαθητών, την κοινωνικότητά τους και καθιστά δυσμενέστερη τη θέση ιδιαιτέρως των παιδιών από ασθενέστερα στρώματα. Το άνοιγμα των σχολείων υπήρξε, λοιπόν, επιβεβλημένο. Ας επικεντρωθούμε στα μείζονα ζητήματα. Πώς θα λειτουργήσουν ομαλά τα σχολεία προσφέροντας υψηλού επιπέδου παιδεία σε όλους τους μαθητές; Ταυτόχρονα, πώς θα λειτουργήσουν με ασφάλεια για την υγεία των μαθητών, των εκπαιδευτικών και των οικογενειών τους. Τα φαινόμενα ελλιπούς συμμόρφωσης προς τις οδηγίες της Πολιτείας είναι πράγματι λυπηρά. Έχουμε μπροστά μας μία δύσκολη σχολική χρονιά και θα πρέπει να σπεύσουμε όλοι με τη στάση μας να διευκολύνουμε την συμμετοχή των παιδιών στην εκπαιδευτική διαδικασία.

- Επίσης και ως πρώην υπουργός Υγείας θεωρείτε ότι το δημόσιο Σύστημα Υγείας ήταν και είναι έτοιμο να αντιμετωπίσει την έκτακτη κατάσταση, που προέκυψε από την πανδημία ή απαιτείται η στήριξη και ενίσχυσή του;

Κανένα σύστημα υγείας δεν είναι σχεδιασμένο για τόσο ακραίες καταστάσεις, όπως μία πανδημία ή μη γένοιτο ένας πόλεμος. Στις καταστάσεις αυτές, το κράτος λαμβάνει έκτακτες αποφάσεις λόγω ανωτέρας βίας για να προσφέρει τις απαραίτητες υγειονομικές υπηρεσίες. Δεν υπάρχει υπέρτατο αγαθό από αυτό της ζωής και της δημόσιας υγείας. Στη χώρα μας καταβάλλεται υπεράνθρωπη προσπάθεια να καλυφθούν κενά και ελλείψεις πολλών ετών, τα οποία επέτεινε και η οικονομική κρίση. Οι νέες υποδομές και η συνολική εμπειρία θα βελτιώσουν σημαντικά το σύστημα υγείας. Οφείλω, όμως, να επισημάνω ότι ο ανθρώπινος παράγοντας εξίσου σημαντικός. Η χώρα μας διαθέτει εξαιρετικό υγειονομικό προσωπικό, και οφείλουμε να το αναγνωρίσουμε αυτό εμπράκτως με το σεβασμό στο έργο τους και κάθε ενέργεια η οποία τους επιτρέπει να κάνουν ακόμη καλύτερα τη δουλειά τους.

Πατήστε εδώ για να δείτε το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας στην οποία δημοσιεύθηκε η συνέντευξη.