youtube twitter

Περιοδικό "Forum": Τα Ευρωπαϊκά Πολιτικά Κόμματα στο προσκήνιο

Τρίτη, 15 Οκτωβρίου 2013

Είναι πράγματι πρωτόγνωρα τα στοιχεία για την έλλειψη εμπιστοσύνης στα πολιτικά κόμματα, την παντελή έλλειψη κομματικής ταύτισης και την συνολική αμφισβήτηση κομμάτων και πολιτικών προσώπων που διακρίνουν αξιοσημείωτο ποσοστό των πολιτών. Καταλογίζονται στο πολιτικό προσωπικό ζητήματα κυβερνητικής αβελτηρίας και αναποτελεσματικότητας, διαφθοράς και πελατειακών σχέσεων, κομματισμού και αναξιοκρατίας, συχνά τεκμηριωμένα με πραγματικά περιστατικά.


Όλα αυτά θίγουν κόμματα και πολιτικούς, αλλά δεν μπορούν να θίγουν το πολίτευμα, την αντιπροσωπευτική δημοκρατία και τους θεσμούς της εν γένει (την Βουλή, την κυβέρνηση, τα κόμματα). Αν οι λειτουργίες αυτών απεδείχθησαν ατελείς, πρέπει να διορθώσουμε αυτές και όχι να απορρίψουμε τους θεσμούς συλλήβδην. Στη χώρα μας η εδραίωση της δημοκρατίας υπήρξε το αποτέλεσμα μίας μακράς και επίπονης διαδικασίας και πρέπει να το αναλογιστούν σοβαρά όσοι ταυτίζουν την κριτική με μία αντι-συστημική στάση.
Η κρίση της ευρωζώνης ανέδειξε, μεταξύ άλλων, και τις συνέπειες της απουσίας μίας πραγματικής ευρωπαϊκής δημόσιας σφαίρας, η οποία θα ενσωματώνει, δίχως να αφανίζει ή να υποβαθμίζει, τους επιμέρους εθνικούς δήμους. Θα δημιουργεί, δηλαδή, τις προϋποθέσεις για τη συνάρθρωση και τη συμφιλίωση συμφερόντων όχι απλώς σε επίπεδο ηγεσιών, αλλά κυρίως σε επίπεδο πολιτών και κοινής γνώμης. Για το σκοπό αυτό, αποτελεί θετική εξέλιξη για την προώθηση της πολιτικής ενοποίησης το νέο πλαίσιο για τη λειτουργία των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων.
Η ανάπτυξη των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων αποτελεί κύριο στοιχείο της δημοκρατικής ζωής μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με τη Συνθήκη της Λισαβόνας (άρθρο 10, παρ. 4), «τα πολιτικά κόμματα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, συμβάλλουν στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής συνείδησης και στην έκφραση της βούλησης των πολιτών της Ένωσης».
Είχα την τιμή να μου αναθέσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την εκπόνηση της έκθεσης για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα. Η έκθεση προβλέπει την αναδιαμόρφωση της λειτουργίας των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και των άμεσα συνδεδεμένων με αυτά πολιτικών τους ιδρυμάτων. Έχει ως σκοπό αφενός, να διευκολύνει την εσωτερική λειτουργία των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και αφετέρου, να κινητοποιήσει το ενδιαφέρον των Ευρωπαίων πολιτών προς την κατεύθυνση της πρακτικής και άμεσης συμμετοχής των πολιτών σε αυτά.
Ο σχετικός Κανονισμός αποδίδει νομικό status σύμφωνα με το ευρωπαϊκό δίκαιο σε ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα, που αναγνωρίζονται και από τις εθνικές έννομες τάξεις, υπό την προϋπόθεση ότι εκπροσωπούνται στο ένα τέταρτο των κρατών μελών από βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή από βουλευτές των εθνικών Κοινοβουλίων ή των περιφερειακών Κοινοβουλίων ή περιφερειακών συνελεύσεων, εφόσον αυτές έχουν νομοθετικές αρμοδιότητες. Εναλλακτικά, ένα ευρωπαϊκό κόμμα πρέπει να έχει λάβει τουλάχιστον στο ένα τέταρτο των κρατών-μελών στα οποία εκπροσωπείται τουλάχιστον τρία τοις εκατό (3%) των ψήφων σε καθένα από τα εν λόγω κράτη μέλη στις τελευταίες εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα θα έχουν το δικαίωμα να εγγράφουν τους πολίτες της Ευρώπης ως μέλη τους κατευθείαν και ανεξαρτήτως αν αυτοί οι πολίτες είναι ή όχι μέλη εθνικών πολιτικών κομμάτων, γεγονός που θα δημιουργήσει πρόσθετο ενδιαφέρον και ασφαλώς καλύτερη πληροφόρηση και επαφή των ευρωπαίων πολιτών για τα τεκτενόμενα στους θεσμούς της Ένωσης.
Ακόμη, σημαντική είναι η μέριμνα για τη διαφάνεια της χρηματοδότησης των κομμάτων με τη δημοσιοποίηση κάθε δωρεάς που υπερβαίνει τα 1.000 ευρώ, καθώς και η δέσμευση για τη χρήση της χρηματοδότησης από πόρους της ΕΕ αποκλειστικά για ζητήματα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, και όχι για εθνικού ενδιαφέροντος καμπάνιες.
Καταλήγοντας, η πολιτική κρίση που διέρχεται η χώρα μας πρέπει να βρεθεί στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης και όλοι να τοποθετηθούμε με υπεύθυνο τρόπο. Οι εσωτερικές εξελίξεις, οι κανόνες και οι αξίες που πρέπει να διέπουν την πολιτική μας συμπεριφορά δεν μπορούν να αποκλίνουν από όσα θετικά συμβαίνουν στην υπόλοιπη Ευρώπη. Το νέο καθεστώς που διέπει τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα μπορεί να αποτελέσει μία καλή αφετηρία για να συλλογιστούμε αλλαγές και βελτιώσεις και στο πλαίσιο λειτουργίας των εθνικών κομμάτων.